SEPULVEDA GURE GELETAN

DBHko 3. mailako ikasleak “Un viejo que leía novelas de amor” eleberria irakurtzen ari dira. Liburu hau iaz ere irakurri zuten eta errepikatzen dugu liburu zoragarria  delako eta ikasleei asko gustatzen zaielekao ere.

Datorren abenduaren 10.ean Luis Sepuveda idazlea, gurekin izango da Mungiako Institutuan eta ikasleekin Tertulia literarioan parte hartuko du.

Luis Sepúlveda,  Ovallen, Chile,  1949.ean jaio zen, gaur egun  Gijónen bizi da.  Txikitan bere amona euskaldunarengandik eragin oso emankorra  jaso zuen. Egunero kondairak, legendak eta beste kontakizunak kontatzen zizkion bere sormena ereiten,  “era una inventora de cuentos maravillosa”.

Unibertsitateko urteetatik, ikasle-lider modukoa,  politikoki oso konprometitua izan zen. Salvador Allenderen jagoleria pertsonalekoa izan zen. Pinocheten estatu kolpe ostean kartzelatuta  eta torturatuta izan zen. Nazioarteko Amnistiaren bitartez askatu zuten. Herri ezberdinetan egonaldi  txikiak pasa ostean, Ekuatorean ezarri zen  bere lagunarekin Jorge Enrique Adoum.  Antzerkian aritu ostean UNESCO-k babesten zuen espedizioan parte hartu zuen. Printzipioz espedizioak ohianean bizi ziren shuar indigena taldeengan kolonizoak izandako eragina  aztertzekoa zen, baina laster L. Sepulveda konturatu zen  bere helburua bestelakoa zela, hau da, lurraldean omen zegoen petroleoaren erreserbaz ikertzea zela.  Berak bazekien hori frogatu ostean, hango indigeneen bizilekua desagertuko zela eta haiek handik urrunduta. Mungiako ikasleei kontatu zien, momentu hartan erabaki bat hartu zuela, espedizioa saboteatu zuen eta ohianean geratu zen.  Hasieran, bakarrik egon zen shuar indigenek behatzen zuten bitartean,  baina handik gutxira haien artean onartu zuten:

“Es que yo tuve la tremenda suerte de poder convivir, durante siete meses, con los indios shuar en la Amazonia ecuatoriana.  Fue una convivencia muy intensa que significó una completa transformación de mi concepción del mundo.”

L. Sepúlveda entrevistado por J.Rivalta y F.Cross     

Nikaraguan borrokatzen zuen Simon Bolivar nazioarteko brigadari elkartu zen 1979.ean.  Herri horretan iraultzak gainditu zuenean kazetari lana egin zuen. Urte bat beranduago Hamburgora joan zen  eta reportero gisa lan egin zuen Amerikara eta Afrikara bidai asko egiten. “Greenpeace”-ekin 1982 eta 1987 bitartean lan egin zuen. Bidaiari amorratua, bere kontaketak bidaietan izandako esperientziaz hornitzen dira. Genero guztiak landu egin dituen nazioartekoki errekonozitua den idazlea da. Bere eleberria “Un viejo que leía novelas de amor”  hogei baino gehiago hizkuntzetara itzuli da.

Eleberriak hiltzen den munduaz hitzen egiten digu. Bere protagonista, Antonio José Bolívar Proaño, Amazonansen ertzean , txabola xume batean, bizi da.  Bere bizitzaren amaieran eta  oroipenetan mulgilduta,  Shuar indien artean exilioan bizi da naturaren beharrei erne eta errespetagarria izaten.  Bitartean gizon zuriak egiten dituen bazakeriaz ohartzen da garraztasunez.  Ibaitik astero heltzen den untziak ekartzen dizkion eleberriak  bere babesa dira eta gozamenez irakurtzen ditu.

Liburuak ohiana defendatzeko bere bizitza arriskuan jarri duten lagunez hitzegiten digu ere, horrela nobela hau  Chico Mendes-en ohorean idatzita dago.

Hau denaz eta hainbeste gauza gehiagori buruz Luis Sepulvedarekin hitz egiteko aukera bikaina izango dute gure ikasleek.

Cuento árabe en dos lenguas

KULTURARTEKOTASUNA LANTZEN IPUINEKIN

Literatura DBH-ko 2. Maila       (Hizkuntz Integratuen Taera)                   IPUINA

Munduko kontakizunak eta legendak

Ipuina, kontakizun labur eta bakuna, pertsonai gutxi disuena, adin guztietako neska-mutilekin lan egiteko oso baliabide aproposa izan daiteke.

Ia herri-kontakizun guztiek, gizarte talde batean eta berezko eran  sortu direnak eta ahoz trasmitituak izan direnak, irrika pedagogiko eta moralizatzailea izan ohi dute amankomunean eta hori moraleja moduan adierazten da. Moraleja eta ikasbide antzekoak dituzten  oso sorleku ezberdinetako ipuinak aurkitzea erreza da  . Azken finean gizakiak eta herriek amets, nahi, beldur eta bizipen antzekoak izan dituzte ipuin, legenda  eta kontakizunetan islatu izan direnak.

Kontakizunen inguruan  sortu zituzten kulturen ezaugarriak birsor daitezke eta kulturartekotasunari lagundu. Ipuinen bidez  gure burua ezagun dezakegu bestearengan eta  besteekin daukagun antza errekonozitu. “Historias de debajo de la Luna” proiektuan ipuin baten bitartez adierazten  da:

Cuenta la tradición judía que un día un rabino preguntó a sus discípulos cómo es posible saber
cuándo la noche llega a su fin y el día amanece. Uno de ellos dijo: «Cuando se puede distinguir una oveja de un perro». El maestro le contestó que ciertamente ésa era una respuesta correcta, pero que había otra más acertada. Otro discípulo respondió: «Cuando podemos distinguir una higuera de un olivo». El rabino aseguró que tampoco era ésa la respuesta que él estaba esperando. «Entonces, ¿cuándo?», preguntaron los discípulos. Y entonces el rabino sugirió «Cuando miramos un rostro desconocido, el de un extraño, y vemos que es nuestro hermano. En ese momento ha amanecido».

Kulturarteko eskola giroa sustatzeko eta kultur guztien ezagutza handitzeko nahian hurrengo lan proposamena egiten dizuegu

 

Kulturartekotasuna lantzeko proposamena

Klaseko jardueren bitartez ipuina sortu duen kultura eta bere testuinguruaren hainbeste ezaugarri Isasi eta landuko dira, hori egiteko hururengo pausuak jarrai daitezken:

 

1-    Klasea taldetan antolatzea.

2-    Talde bakoitzak kontinente bateko ipuina landu beharko du. Informatikako gelan lan egingo dute gehien bat. Hizkuntzen blogean helbideak aurkitu dituzte informazioa eskuratzeko.

3-    Ipuina kontatzeaz gain, ipuina sortzen duen kulturaz ikertu beharko dute testuinguruan kokatzeko.

4-    Ipuina eta bere kulturaren datuekin aurkezpen bat egin beharko dute klaseari kontatzeko,  eta duen esanahia edota moraleja azaltzeko.

5-    Aurkezpena PPT-en egin dezakete edota hormairudietan. Oso desiragarria da TIK erabil ditzatela, gainera oso gauza politak egin ditzakete, irudiak gehitzen, argazkiak jartzen, e.a. Baliabide hauek ematen dizkiguten posibilitateak askoz ugariagoak dira.

 

 Baliabideak  goiko erlaitzean, orri finkoan, aurki daitezke.

AHOZKO TRADIZIOTIK BERRESKURATUTAKO KONTAKIZUNAK – RELATOS RECUPERADOS DE LA TRADICIÓN ORAL

Hartu emanak Ahozko Tradiziotik Berreskuratutako Kontakizunen V. Lehiaketa Literariorako deialdia egin du. Nortzuei joan zuzenduta? Lehen Hezkuntznako Ikasleentzako eta DBHn ikasten duten ikasleentzako 16 urte baino gutxiago dutenentzat.

Oinarriak, epeak eta gainerako baldintzak hurrengo helbidean eskura daitezke bai euskaraz nahiz erderaz.

http://www.hartuemanak.org/contenidos/articulos/Relatos1.pdf

Hizkuntzen trataera bateratua

Proiektu hau duela urte batzuk gauzatzen doala gure Institutuan (MUNGIA BHI). Orain, hasten den ikasturte berri honetan badago Kulturartekotasunarekin  batera jadueraren bat egiteko asmoa. Oraindik goiz da jakiteko zer egingo dugun, baina ideia batzuk egon badaude.

DBHko 1. mailan proiektua hasten da munduko hizkuntzekin. Hemen, gure institutuan dauden hizkuntzen ezaguera, edo munduko agerpen gutxiko hizkuntzeei buruzko  ikerkuntza  eta ezagupen zabalkuntzari jotzea posibilitate politak izan daitezke.

Gai posibleak:

Hizkuntzen traera bateratuan kulturartekotasuna lantzeko proposamenak:

1. Maila

1)      Ikasgelan dauden hizkuntz  ezberdinen inguruan  hizkuntza eta kultura aztertzea

•  Posiblea da gelaz-gela egitea (batean edobatzutan)
•  Ikasgela batzuen artean amankomuneko lana egitea. Kasu honetan lana ikasgelen artean banatzea eta ikasgela batekoek bestekoei lanaren emaitza azaltzea eta aldrebes, edo panelen bitartez amankomuneko lana bateratzea eta ikastetxeari erakustea. Posibilitateak hamaika dira.

 2)      Munduan hiztun gutxiko hizkuntza batzuk aukeratzea (aukeratu kontinente bat edo gehiago) eta haien kulturei buruz informazioa bilatzea, aztertzeaetaazaltzea.

2. Maila

Maila honetan literatura ikusten denez, oso aukera aproposa da munduko ipuinak eta haien inguruan dauden kulturak ere  aztertzeko.   Ipuinak literatura etakulturen ondare kulturalaren alde garrantzitsu bat izaten dira. Osonormala da kultur ezberdineko ipuinek  antzekotasun handia edukitzea eta duten “moraleja” edo ikasketa oso antzekoa   izatea.

Animatzen bazara hau lan egitera joan  “Jarduerak”  orrialdera, eta han aurkituko dituzu lan egiteko programazioa, prozedura eta pausuak. “Baliabideak” orrira joaten bazara internetan aurki ditzakezu hainbeste web gunearen linkak aurki ahal izango dituzu.

 

HIZKUNTZEN TRATAERA BATERATUA

 

Lan proiekturako justifikazioa

En el Instituto se lleva varios años trabajando, más en segundo ciclo que en primero, el tratamiento integrado de las lenguas, especialmente entre Lengua Castellana y Euskera.  La experiencia ha dado resultados muy satisfactorios que se han logrado utilizando todo tipo de metodologías: tertulias literarias, presentaciones en Power Point  realizadas por el alumnado  y que luego explicaban a la clase, tratamiento de la expresión oral con grabacion de entrevistas  y realización de videos que luego se han colgado en el blog de Interculturalidad, etc.

Hoy en día vivimos un proceso de migraciones constantes, de unos lugares a otros, en busca de mejores modos de vida y que nos está llevando a una sociedad multicultural y transnacional. Ya no podemos pensar solamente en que las personas que nos lleguen tienen que adaptarse a nuestra cultura, mimetizarse con nuestro medio, esto es, pasar lo más desapercibidas posibles y punto. Está claro que los movimientos migratorios van a continuar en ambos sentidos: de los países desarrollados van técnicos y gestores a los países subdesarrollados y de éstos nos vienen trabajadores, con distintos niveles de cualificación laboral, junto con sus familias. Los expertos ven que, en este mundo transcultural, lo importante no va a ser “dominar” muchas lenguas, sino ser capaz de entenderse en cuantas más mejor, esto es, ser competente en la comunicación y, junto con esto, para que la nueva sociedad resultante sea cuanto más cohesionada mejor, el mutuo conocimiento entre las distintas culturas componentes de esa nueva sociedad va a ser vital. Ese conocimiento y reconocimiento tendrá que realizarse en pie de igualdad y con todo el respeto hacia todas las culturas.

En el centro hay  una apuesta clara por el tratamiento de la interculturalidad y tenemos claro que los proyectos cuanto más integrados estén entre si más efectivos pueden ser los resultados que se logren. Es por esto que pensamos que se pueden trabajar de forma conjunta ambas cosas, cuando además el programa lo pone tan a mano. Trabajar la interculturalidad no es simplemente ver el tema de las lenguas del mundo. Para que haya un tratamiento de la interculturalidad, esas otras culturas que hay en el instituto, o hay en una sociedad multicultural, deben ser tratadas con una intención consciente de darlas a conocer, de darles un tratamiento de igualdad que las promocione y que remueva hacia la  reflexión acerca de lo que supone cada cultura y las culturas entre si cuando tienen que compartir un espacio común. Porque detrás de las lenguas y las culturas hay personas con su propia cosmovisión  que no podemos ignorar.

Beste alde batetik proposatzen den lana   egitea hurrrengo konpetentziak lortzeko eta euren osagaiak lan daitezke:

1. Hizkuntza komunikaziorako konpetentzia
   1. Deskripzioa, kontaketa, exposizioa, argumentazioa (ahozkoa, idatzizkoa)
   2. Oinarrizko hiztegi espezifikoa lortu eta erabili.

  2. Gizarteko eta herritartasunarako konpetentzia

1. 1. Gaurko errealitatearen ulermena.
   2.  Gaur egungo gizarteen ezaugarriak ulertzea bere gizartea hobe ulertzeko: euren aniztasuna, konplexutasuna, amankomuneko osagaiak eta interesak.
   3. Elkarbizitza errezten duten amankomuneko sentimenduak garatzea.
   4. Empatiarako gaitasuna garatzea giza- ekintzak ulertzen.
   5. Besteen ideiak hobeto  ulertzeko eta norberarenak adierazteko debateak egiteko gaitasuna.

 3.  Ingurumenaren ezagutza eta elkarrakzioa (LOE)  – Zientzia, Teknologia eta osasun kulturarako konpetentzia (EAE)

1. Espazio geografikoa ezagutzeko parte hartzen duten zientzien oharpena eta ezagutza.
2. Gizarte ekintzak eta ikaslearen bizitzaren gertalekuen ulermena.
3. Espazioak  eta paisajeak orientatzeko, kokatzeko, behatzeko eta interpretatzeko baliabideak.

 4. Giza eta arte kulturarako konpetentzia

1. Kultur ondarea osatzen duten estiloen karakterizazioa.
2. Oharpenerako eta sentsibiliziaziorako trebetasunak

 5.      Informazioa tratatzeko eta teknologia digitala erabiltzeko

1. Iturri ezberdineetatik informazioa eskuratzeko eta ulertzeko trebetasuna
2. Iturri  idatziak, irudiak,  ahozkoak,    errealitatetik  aterata,  Internetakoak,…
3. Leguai ikoniko eta sinbolikoak ulertzeko trebetasuna
4. Irudi eta kartografia-lenguaiak ulertzeko eta maneiatzeko trebetasuna

 6.      Ikasteko konpetentzia

1. Gauzeei  multizergatia aurkitzea.
2. Ikastearen prozesuaz galdetzea.
3. Ikasi dena komunikatzen jakitea.
4. d.      Ikasi denari aplikazioak aurkitzea eta beste eskenatoki ezberdinean erabiltzen jakitea. 

7.      Norberaren ekimenarako eta autonomiarako konpetentzia

1. Egin behar diren jarduerak ulertzea eta gauzatzeko egokienak diren estrategiak aurreikustea.
2. Norberaren iritziak modu egokian eta koherentea azaltzen jakitea.
3. Erabakiak hartzen jakitea.
4. Ikaste prozesuaren jarraipena egiten jakitea.

 8.      Matematikarako konpetentzia

1. Informazio kuantitatiboak alderatzea
2. Grafikak interpretatzea

 Goiko aldean orrialdeak  agertzen dira (pestaña moduan), han hemen agertzen diren Lanaren Metodologia eta  Prozedurak eta Baliabideak aurkituko dituzue.

1.    MAILA

Kulturartekotasuna  Hizkuntzen trataera bateratuen barruan lantzeko proposamenak:1)      Ikasgelan dauden hizkuntz  ezberdinen inguruan  hizkuntza eta kultura aztertzea 2)      Munduan hiztun gutxiko hizkuntza batzuk aukeratzea (aukeratu kontinente bat edo gehiago) eta haien kulturak aztertzea.Posiblea da gelaz gela edo gela batzuen artean lan egitea. Azken hau konplikatuagoa da.

Zergatik jarduera hau?

1-      Kulturartekotasunaren programazioan zentroko kultur guztien arteko ezagutza eta harremanak sustatzea helburutzat dagoelako.

2-      Ikasleentzat nahiz irakasleentzat, mundu hau gero eta anitzagoa denez, gure artean edota munduan dauden errealitate ezberdinak ezagutzea aberazgarria delako.

3-      Lan honen bitartez ikasleen hainbeste trebetasunak, jarrerak eta gaitasunak garatu daitezken: informazioa bilatu, garrantziaren arabera sailkatu, antolatu, hainbeste hizkuntz sinbolikoa erabili behar (mapak bere ikurrekin, mapa motak edo hantxe informazioa kokatzeko era ezberdinak), informazio ezberdinak erlazionatu, ondorioak atera, informazioa transmititu (ahoz nahiz idatziz).

• Azkenik, ikasleek hizkuntza erabilerarako, informazio trataerarako, teknologia digitalen erabilerarako, giza eta arte kulturarako, ingurumenaren ezagutza eta elkarrakzioa eta Norberaren ekimenarako eta autonomiarako dituzten konpetentziak posiblea da baloratzea .  

 

 

 

 

Hello world!

Welcome to WordPress.com. This is your first post. Edit or delete it and start blogging!